Medeni  Kanunumuzda eşlerin evlilik birliği içindeki kazançlarının gerek evlilik birliği süresinde gerekse evlilik birliğinin sona ermesinden sonra nasıl paylaştırılacağı konusu mal rejimleriyle düzenlenmiştir.

Türk  Medeni Kanununda sayılan mal rejimleri şunlardır:

• Edinilmiş mallara katılma rejimi
• Mal ayrılığı rejimi
•    Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi
•  Mal ortaklığı rejimi

Bunlar arasından kural olarak uygulanan mal rejimi ise edinilmiş mallara katılma rejimidir. 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe giren  4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ile yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi belirlenmiştir. Yani eğer eşler evlenirken herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa, kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olurlar. Bu düzenlenleme 01.01.2002  tarihinden sonraki evlilikler için geçerlidir. Bu tarihten önce yapılmış evlilikler içinse mal ayrılığı rejimi kuralları uygulanacaktır. 

                                 EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİ 

Edinilmiş mallara katılma rejimi, edinilmiş mallar ile eşlerden her birinin kişisel mallarını kapsar. Yani edinilmiş mallara katılma rejiminde kişisel mallar ve edinilmiş mallar olmak üzere iki çeşit mal grubu vardır. Her eş yasal sınırlar içerisinde kişisel malları ile edinilmiş mallarını yönetme, bunlardan yararlanma ve bunlar üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir. Bu anlamda mal rejiminin devam ettiği süre boyunca kural olarak mal gruplamasının bir önemi yoktur. Ancak mal rejiminin sona ermesi halinde bu malların nasıl tasfiye edileceği konusu gündeme geleceğinden bu mal gruplaması önem kazanacaktır. 

Türk Medeni Kanununda belirtilen bu iki mal grubu haricinde yeni bir mal grubu yaratılması mümkün değildir. Bu ilke Mal Gruplarının Değişmezliği İlkesi olarak adlandırılmaktadır. Ancak eşlerin mal rejimi sözleşmesi ile kişisel mal statüsü yaratması olanaklı ise de, edinilmiş mal statüsü yaratması olanaksızdır. Bu mal gruplarının neler olduğu ise TMK m.219 ve 220’de sayılmıştır. Buna göre; 

Edinilmiş Mallar :

1. Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
4. Kişisel mallarının gelirleri,
5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler. 

Kişisel Mallar : 

1. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras

yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,

3. Manevî tazminat alacakları,
4. Kişisel mallar yerine geçen değerler.

Bununla birlikte; eşler mal rejimi sözleşmesiyle bir mesleğin icrası veya işletmenin faaliyeti sebebiyle doğan  edinilmiş mallara dahil olması gereken malvarlığı değerlerinin ve kişisel mallarının gelirlerinin kişisel mal sayılacağını kabul edebilirler.

                                         SEÇİLEBİLİR MAL REJİMLERİ

Mal Ayrılığı Rejimi

TMK  md. 202/2 hükmüne göre eşler mal rejimi sözleşmesi yaparak yasada gösterilen diğer mal rejimlerinden birisini seçebilir. Eşlerin mal rejimi sözleşmesini ancak ve ancak Türk Medeni Kanununda gösterilen seçilebilir mal rejimi olarak gösterilen üç mal rejimi arasından yapmaları zorunludur.

Mal ayrılığı rejimi, her bir eşin evlilik sırasında edindiği malvarlığına kendisinin sahip olması ve evliliğin sona ermesi halinde de sahip olduğu malvarlığının kendisinde kalmasını gerektiren bir sistemdir. 

Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi

Paylaşmalı  mal ayrılığı rejiminde rejimin kurulmasından sonra edinilmiş tüm mallar değil eşlerden biri tarafından paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin kurulmasından sonra edinilmiş olup ailenin ortak kullanım ve yararlanmasına özgülenmiş mallar ile ailenin ekonomik geleceğini güvence altına almaya yönelik yatırımlar veya bunların yerine geçen değerler, mal rejiminin sona ermesi halinde eşler arasında eşit olarak paylaştırılır.

Mal Ortaklığı Rejimi 

Mal ortaklığı rejimi geniş edinilmiş mallara katılma rejimi olarak da sayılabilir. Mal ortaklığı rejimi eşlerin kişisel malları ile ortaklık malları birlikteliğinden oluşan bir malvarlığı rejimidir.

Eşler, gerek evlenmeden önce gerekse evlendikten sonra mal rejimi sözleşmesi yaparak yukarıda yer alan seçimlik mal rejimlerinden birini seçebilirler. Bu sözleşme bizzat eşler tarafından, noter huzurunda  düzenleme veya onaylama şeklinde yapılabilir. Mal rejimi sözleşmesi yapacak olan kişi vesayet altında ise TMK m.462 hükmüne göre ayrıca vesayet makamından sözleşme yapılması için izin alınması zorunludur.

Hem mal rejimi sözleşmesi yapılması hem de boşanma sonrası mal paylaşımı davası kendine özgü detayları olan ve uzmanlık gerektiren konulardır. Hak kaybı yaşanmaması ve hakkın etkin kullanımının sağlanması için bir avukattan  hukuki yardım alınması faydalı olacaktır.